Acupunctuur bij sinusitis en bijholteontsteking
Sinusitis, ook wel bijholteontsteking genoemd, is een ontsteking van de slijmvliezen in de neusbijholten. Dit kan leiden tot pijn in het gezicht, hoofdpijn, verstopte neus en algehele malaise. Acupunctuur kan effectief zijn bij zowel acute als chronische sinusitis, door de ontsteking te verminderen, de afvoer van slijm te bevorderen en het immuunsysteem te versterken.
Wat is sinusitis?
De neusbijholten (sinussen) zijn holtes in de schedel rondom de neus, bekleed met slijmvlies. Deze holtes produceren normaal slijm dat via kleine openingen naar de neus afvloeit. Bij sinusitis raken deze openingen verstopt door zwelling van het slijmvlies, waardoor slijm zich ophoopt en bacteriën zich kunnen vermeerderen. Dit leidt tot ontsteking, druk en pijn.
Soorten sinusitis
| Type | Kenmerken |
|---|---|
| Acute sinusitis | Plotselinge ontsteking, vaak na een verkoudheid. Duurt maximaal 4 weken. Symptomen zijn heftig maar tijdelijk. |
| Subacute sinusitis | Duur van 4-12 weken. Overgang tussen acute en chronische vorm. |
| Chronische sinusitis | Aanhoudende ontsteking langer dan 12 weken. Kan maanden tot jaren duren met periodes van verergering. Vaak resistenter voor behandeling. |
| Recidiverende acute sinusitis | Meerdere acute ontstekingen per jaar (≥4 per jaar), met tussendoor klachtenvrije periodes. |
Symptomen van sinusitis
| Categorie | Symptomen |
|---|---|
| Hoofdsymptomen | Pijn en druk gevoel in gezicht (wangen, voorhoofd, tussen ogen) • Pijn die verergert bij voorover buigen • Verstopte neus • Dik, geel of groen neusslijm • Verminderde reuk • Tandpijn in bovenkaak (bij kaakholteontsteking) |
| Bijkomende klachten | Hoofdpijn • Vermoeidheid en algemeen ziektegevoel • Koorts (bij bacteriële infectie) • Post-nasale drip (slijm loopt achter in keel) • Hoesten, vooral 's nachts • Druk op oren • Slecht adem |
| Specifieke locaties | Voorhoofdsholten: Pijn boven de ogen • Kaakholten: Pijn in wangen en bovenkaken • Zeefbeenholten: Pijn tussen en achter de ogen • Wiggebeenholte: Diepe pijn achter in hoofd |
Oorzaken van sinusitis
Virale infectie
Meest voorkomende oorzaak. Vaak na een verkoudheid waarbij het virus de bijholten bereikt.
Bacteriële infectie
Secundaire infectie na virale verkoudheid, of bij chronische obstructie.
Allergieën
Allergische rhinitis of hooikoorts kunnen leiden tot zwelling en sinusitis.
Anatomische factoren
- Neuspoliepen
- Afwijkend neustussenschot
- Vergrote neusamandel bij kinderen
- Vernauwde afvoeropeningen
Andere factoren
- Roken en luchtvervuiling
- Zwemmen in gechloreerd water
- Droge lucht
- Zwak immuunsysteem
- Tandwortelontsteking (spreidt naar kaakholte)
- Schimmelinfecties (bij immuungecompromitteerden)
Acupunctuur bij sinusitis
Acupunctuur kan bij sinusitis op meerdere vlakken helpen. De behandeling is gericht op het verminderen van de ontsteking, het bevorderen van de afvoer van slijm, verlichting van pijn en het versterken van het immuunsysteem. Tijdens de intake wordt gevraagd naar de duur van klachten, kleur en consistentie van slijm, pijnlocaties en triggerfactoren.
De acupunctuurbehandeling werkt door:
| Focus | Werking |
|---|---|
| Ontstekingsremming | Vermindering van zwelling en ontsteking in de bijholten |
| Drainage | Bevordering van de afvoer van slijm uit de bijholten |
| Pijnverlichting | Vermindering van druk en pijn in gezicht |
| Versterking immuunsysteem | Betere afweer tegen infecties |
| Verbetering doorbloeding | Betere circulatie in neusslijmvliezen |
| Slijmvermindering | Minder productie van overmatig slijm |
| Preventie | Voorkomen van recidiverende ontstekingen |
Lokale punten en afstandspunten
Bij sinusitis worden vaak lokale punten rondom de neus en in het gezicht gebruikt, gecombineerd met afstandspunten op handen, armen en benen. Veel patiënten voelen al tijdens de behandeling de neus opener worden en slijm gaan lopen.
Behandeltraject
| Fase | Frequentie | Toelichting |
|---|---|---|
| Acute sinusitis | 3-6 behandelingen binnen 1-2 weken | Begin zo snel mogelijk bij eerste symptomen. Bij bacteriële infectie eventueel combineren met antibiotica. Vaak snelle verlichting binnen 24-48 uur. |
| Chronische sinusitis | 10-15 behandelingen, wekelijks of tweewekelijks | Focus op onderliggende oorzaak en immuunversterking. Geleidelijke verbetering over weken tot maanden. Onderhoudsbehandelingen preventief (1x per maand). |
| Recidiverende sinusitis | Serie van 8-10 behandelingen buiten acute fase | Preventieve aanpak. Versterking van algemene weerstand. Behandeling tijdens seizoenen van verkoudheid (herfst/winter). Onderhoudsbehandelingen om recidieven te voorkomen. |
Wetenschappelijk onderzoek
Zelfzorg bij sinusitis
Naast acupunctuur zijn er zaken die u zelf kunt doen:
| Methode | Advies |
|---|---|
| Neusspoeling | Spoel dagelijks de neus met fysiologisch zout (0,9%). Gebruik een neusdouche of neusspoelfles. Helpt slijm en irriterende stoffen te verwijderen. Houd slijmvliezen vochtig. |
| Stomen | Inhaleer stoom van heet water (voeg evt. kruiden toe). Bevordert afvoer van slijm. Verzacht slijmvliezen. 2-3x per dag 10-15 minuten. |
| Vocht en warmte | Drink veel water (1,5-2 liter per dag). Vermijd koude dranken - kies voor warme thee. Leg warm kompres op pijnlijke bijholten. Gebruik luchtbevochtiger (vooral in winter). |
| Slaaphouding | Slaap met verhoogd hoofdeinde. Bevordert afvoer van slijm. Vermindert druk in bijholten. |
| Vermijden | Roken en passief roken. Droge, warme lucht (centrale verwarming). Chloorwater (zwembad) tijdens acute fase. Vliegen en duiken (drukveranderingen). Bekende allergenen. Zuivelproducten (kunnen slijmproductie verhogen). |
Voeding
Vanuit de Chinese voedingsleer:
- Vermijden: Zuivel, koude dranken, rauw voedsel, suiker, vet voedsel (vormen slijm)
- Aanraden: Warme kruidenthee, gember, knoflook, ui, radijs, peren (gebraden)
- Pittige kruiden kunnen helpen om slijm te verspreiden (cayennepeper, wasabi - met mate)
- Lichte, warm bereide maaltijden
Combinatie met andere behandelingen
Acupunctuur kan gecombineerd worden met:
- Antibiotica: Bij bacteriële sinusitis (op voorschrift arts)
- Neusspray: Xylometazoline voor kortdurende verlichting, corticosteroïd spray bij chronische klachten
- Pijnstillers: Paracetamol of ibuprofen voor pijn en koorts
- Antihistaminica: Bij allergische component
- Fysiotherapie: Lymfedrainage gezicht
- Chirurgie: Bij structurele afwijkingen of therapieresistente chronische sinusitis
Preventie van sinusitis
- Behandel verkoudheden tijdig
- Versterk uw immuunsysteem (voldoende slaap, gezonde voeding, beweging)
- Behandel allergieën adequaat
- Neusspoeling tijdens verkoudheidsseizoen
- Vermijd roken
- Drink voldoende water
- Was regelmatig uw handen
- Preventieve acupunctuur in herfst/winter
Wanneer naar de arts?
Raadpleeg de huisarts bij:
- Hoge koorts (> 39°C)
- Ernstige hoofdpijn of gezichtspijn
- Zwelling rondom ogen
- Dubbelzien of visusproblemen
- Stijve nek
- Klachten langer dan 10 dagen zonder verbetering
- Terugkerende sinusitis (> 4x per jaar)
- Klachten die steeds terugkomen na antibioticakuur
Voor kinderen
Ook kinderen kunnen last hebben van sinusitis, vooral bij herhaalde verkoudheden of allergieën. Acupunctuur kan ook bij kinderen helpen, waarbij aangepaste technieken worden gebruikt. Bij jonge kinderen kan gebruik gemaakt worden van laser-acupunctuur of zeer korte naaldretentie.