Acupunctuur Pijnbestrijding
Pijn is een waarschuwingssignaal van het lichaam: het vertelt de hersenen dat er iets mis is. Hoewel pijn een natuurlijk beschermingsmechanisme is, kan het bij langdurige of terugkerende klachten uw leven ernstig beïnvloeden. Acupunctuur bij pijnklachten biedt een effectieve, natuurlijke aanpak die niet alleen de pijn verlicht, maar ook de onderliggende oorzaak behandelt. Door het simpelweg onderdrukken van pijn met medicijnen wordt de oorzaak immers niet weggenomen. Vanouds speelt acupunctuur een belangrijke rol bij het behandelen van zowel chronische als acute pijnklachten, zonder de bijwerkingen van pijnstillers.
Wat is pijn?
Pijn is een complexe, subjectieve ervaring die ontstaat wanneer pijnreceptoren (nociceptoren) in het lichaam een signaal naar de hersenen sturen. Dit signaal waarschuwt dat er weefselschade dreigt of aanwezig is. Bij acute pijn is deze functie levensreddend: u trekt uw hand terug van een hete kachel. Maar wanneer pijn chronisch wordt — langer dan drie maanden aanhoudt — verliest het zijn waarschuwende functie en wordt het een ziekte op zichzelf. Het zenuwstelsel raakt dan overgevoelig en blijft pijnsignalen sturen, ook als de oorspronkelijke oorzaak verdwenen is.
Soorten pijnklachten
| Type | Kenmerken | Voorbeelden |
|---|---|---|
| Acute pijn | Plotseling, kortdurend, duidelijke oorzaak. Dient als waarschuwing en verdwijnt na genezing. | Spit, verstuiking, tandpijn, postoperatieve pijn |
| Chronische pijn | Langer dan 3 maanden, vaak zonder duidelijke aanleiding. Beperkt het dagelijks functioneren aanzienlijk. | Reuma, artrose, fibromyalgie, chronische rugpijn |
| Nociceptieve pijn | Veroorzaakt door daadwerkelijke weefselschade. Wordt gevoeld op de plek van het letsel. | Botbreuken, ontstekingen, peesontstekingen |
| Neuropathische pijn | Veroorzaakt door schade aan het zenuwstelsel. Tintelend, brandend of schietend karakter. | Ischias, gordelroos, fantoompijn, diabetische neuropathie |
Pijnklachten die behandeld worden
Acupunctuur wordt met succes toegepast bij een breed scala aan pijnklachten. Hieronder vindt u de meest voorkomende klachten waarvoor patiënten een acupunctuurbehandeling zoeken:
- Hoofdpijn en migraine
- Nekpijn en stijve nek
- Rugpijn, lumbago en spit
- Knieklachten en gewrichtspijn
- Reuma en artrose
- Peesontstekingen en RSI
- Sportblessures en overbelastingsklachten
- Ischias en uitstralende zenuwpijn
- Maagpijn en buikkrampen
- Menstruatiepijn en PMS
- Gordelroos en postherpetische neuralgie
- Schouderpijn en frozen shoulder
- Kaakpijn (TMD/CMD)
- Postoperatieve pijn
Dit is geen volledige weergave van alle te behandelen pijnklachten. Neem bij twijfel gerust contact op om uw specifieke klacht te bespreken.
Gevolgen van chronische pijn
Chronische pijn tast niet alleen het lichaam aan, maar beïnvloedt ook uw mentale gesteldheid en sociale leven. Pijn vreet energie en heeft verstrekkende gevolgen:
- Bewegingen worden krampachtig of zelfs onmogelijk — u neemt een geforceerde houding aan en kunt zich moeilijker ontspannen
- Snellere vermoeidheid en uitputting door het voortdurende gevecht tegen de pijn
- Verminderde algemene weerstand, waardoor u vatbaarder wordt voor infecties
- Slaapproblemen en onrust door nachtelijke pijn
- Angst, somberheid en prikkelbaarheid
- Sociaal isolement doordat activiteiten niet meer mogelijk zijn
- Verminderde concentratie en productiviteit op het werk
- Afhankelijkheid van pijnmedicatie met mogelijke bijwerkingen
Binnen de Traditionele Chinese Geneeskunde wordt pijn gezien als een teken dat ergens in het lichaam de levensenergie (Qi) niet of onvoldoende kan doorstromen. Het grondprincipe luidt: “Waar Qi stagneert, ontstaat pijn. Waar Qi vrij stroomt, is geen pijn.”
Er worden drie belangrijke pijnoorzaken onderscheiden:
- Qi-stagnatie: De energie kan niet vrijelijk door de meridianen stromen, waardoor een drukkende of trekkende pijn ontstaat die van plek kan wisselen.
- Bloed-stasis: Het bloed stagneert op een specifieke plek, wat leidt tot scherpe, stekende pijn die op één punt gelokaliseerd is. De noodzakelijke voedingsstoffen komen moeilijker op de plaats van bestemming en afvalstoffen worden onvoldoende afgevoerd.
- Energieblokkade door externe factoren: Kou, vocht en wind kunnen de meridianen binnendringen en blokkades veroorzaken, met name in gewrichten en spieren.
Door deze verstoorde energiecirculatie ontstaan beschadigingen in het weefsel en neemt de pijn steeds verder toe. Acupunctuur herstelt de vrije doorstroming en doorbreekt zo de pijncyclus.
Acupunctuur bij pijn: hoe werkt het?
Het aanprikken of het verwarmen van de acupunctuurpunten met moxa verhelpt de stagnatie en laat de energie weer in beweging komen. Moderne wetenschap heeft inmiddels meerdere werkingsmechanismen aangetoond:
| Werkingsmechanisme | Toelichting |
|---|---|
| Endorfine-aanmaak | Acupunctuur stimuleert de aanmaak van lichaamseigen pijnstillers (endorfines) en enkefalines. Deze stoffen zijn krachtiger dan veel synthetische pijnstillers. |
| Spierontspanning | Door de naaldjes worden verkrampte spieren gestimuleerd om te ontspannen. Dit vermindert drukkende pijn en herstelt de beweeglijkheid. |
| Energiestroom herstellen | Blokkades in de meridianen worden opgeheven, waardoor Qi en bloed weer vrij kunnen stromen. Voedingsstoffen bereiken de weefsels en afvalstoffen worden afgevoerd. |
| Ontstekingsremming | Acupunctuur vermindert de productie van ontstekingsbevorderende stoffen (cytokines) en stimuleert de aanmaak van anti-inflammatoire stoffen. |
| Doorbloeding verbeteren | De lokale bloedcirculatie wordt gestimuleerd, waardoor beschadigde weefsels sneller herstellen en zwellingen afnemen. |
| Zenuwstelsel reguleren | Het pijnsignaal wordt op ruggenmerg- en hersenniveau gemoduleerd, waardoor de pijndrempel stijgt en de pijnervaring afneemt. |
Behandeltraject bij pijnklachten
Elk pijntraject is uniek en wordt afgestemd op uw specifieke klachten, de duur en de ernst ervan:
| Fase | Aantal behandelingen | Toelichting |
|---|---|---|
| Acute pijnklachten | 3–6 behandelingen | Bij recent ontstane klachten kan vaak snel verbetering optreden. Sommige patiënten merken al na de eerste behandeling verschil. |
| Chronische pijnklachten | 8–12 behandelingen | Bij langdurige klachten is een langer traject nodig. De pijn neemt geleidelijk af en de energiebalans wordt hersteld. |
| Onderhoudsfase | Maandelijks of tweemaandelijks | Na verbetering kan de frequentie worden verminderd. Onderhoudsbehandelingen helpen terugval te voorkomen. |
Het is echter geen wondermiddel — ook acupunctuur heeft zijn beperkingen. Toch zien we soms spectaculaire resultaten die op een andere manier niet bereikt konden worden. En dat zonder bijwerkingen.
Zelfzorg bij pijnklachten
Naast acupunctuur kunt u zelf bijdragen aan pijnvermindering en herstel:
- Blijf in beweging — matige beweging voorkomt verstijving en stimuleert de aanmaak van endorfines
- Gebruik warmte bij spierpijn en stijfheid (warm bad, warmtekussen, infraroodlamp)
- Gebruik koude bij acute ontstekingen en zwellingen
- Zorg voor voldoende slaap en rust — het lichaam herstelt tijdens de nacht
- Verminder stress, want spanning verergert pijnklachten aanzienlijk
- Eet ontstekingsremmend: veel groenten, vis, noten en kurkuma
- Beperk alcohol, suiker en bewerkte voeding
- Oefen ontspanningstechnieken zoals ademhalingsoefeningen of meditatie
- Houd een gezond gewicht aan om uw gewrichten te ontlasten
Combinatie met andere behandelingen
Acupunctuur werkt uitstekend als zelfstandige behandeling, maar kan ook gecombineerd worden met andere therapieën voor een optimaal resultaat:
- Fysiotherapie: Acupunctuur en fysiotherapie vullen elkaar aan. Waar acupunctuur de pijn vermindert en de energiestroom herstelt, richt fysiotherapie zich op spierversterking en mobiliteit.
- Moxa-therapie: Het verwarmen van acupunctuurpunten met moxa is bijzonder effectief bij pijnklachten die verergeren door kou en vocht, zoals gewrichtspijn en spierstijfheid.
- Elektro-acupunctuur: Bij chronische pijnklachten worden de naalden soms met behulp van zwakstroom geprikkeld. Dit zorgt voor een intensievere en langdurigere stimulatie van de pijnstillende werking, vooral wanneer de naalden zeer frequent geactiveerd moeten worden.
- Cupping (koppen zetten): Vacuümcups bevorderen de lokale doorbloeding en helpen bij het losmaken van verklevingen in spieren en bindweefsel.