Acupunctuur bij fibromyalgie en chronische pijn
Fibromyalgie is een chronische aandoening die gekenmerkt wordt door wijdverspreide pijn in spieren en gewrichten, extreme vermoeidheid en vele andere klachten. Voor veel patiënten is het een zoektocht naar verlichting, omdat reguliere behandelingen vaak beperkt helpen. Acupunctuur kan een waardevolle aanvulling zijn in de behandeling van fibromyalgie, zonder de bijwerkingen van zware medicatie.
Wat is fibromyalgie?
Fibromyalgie, ook wel spierreuma genoemd, is een chronische pijnstoornis waarbij patiënten pijn ervaren in het hele lichaam. De oorzaak is nog niet volledig bekend, maar men vermoedt dat het te maken heeft met een verstoorde pijnverwerking in het zenuwstelsel. Het lichaam ervaart pijnprikkels als heftiger dan ze eigenlijk zijn (hyperalgesie). Fibromyalgie komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen en ontstaat meestal tussen de 30 en 50 jaar.
Symptomen van fibromyalgie
Fibromyalgie kent een breed spectrum aan klachten:
| Categorie | Symptomen |
|---|---|
| Pijnklachten | Wijdverspreide pijn in spieren, pezen en gewrichten. Brandend, stekend of zeurend. Gevoelige plekken (tenderpoints). Hoofdpijn, rug- en nekpijn. |
| Vermoeidheid | Extreme, allesoverheersende moeheid. Geen energie, ook na een nachtrust. Snel uitgeput bij kleine inspanningen. |
| Slaapproblemen | Niet-herstellende slaap, moeite met inslapen, vaak wakker worden, rusteloze benen. |
| Cognitief ('fibro fog') | Concentratieproblemen, geheugenstoornissen, moeite met helder denken, vertraagde informatieverwerking. |
| Overige klachten | Darmklachten, blaasklachten, gevoeligheid voor licht/geluid, tintelingen, stress en angstgevoelens. |
Oorzaken en risicofactoren
De exacte oorzaak van fibromyalgie is onbekend, maar verschillende factoren kunnen een rol spelen:
- Genetische aanleg (erfelijkheid)
- Verstoorde pijnverwerking in hersenen en zenuwstelsel
- Trauma of ingrijpende gebeurtenissen
- Langdurige stress of burn-out
- Infecties of lichamelijke ziektes
- Hormonale factoren
- Slaapstoornissen die het probleem in stand houden
Diagnose van fibromyalgie
Fibromyalgie is een diagnose die gesteld wordt na uitsluiting van andere aandoeningen. Er zijn geen afwijkingen zichtbaar op bloedonderzoek of scans. De diagnose wordt gesteld op basis van:
- Wijdverspreide pijn langer dan 3 maanden
- Pijn in minstens 4 van de 5 lichaamsgebieden
- Gevoelige pijnpunten (tenderpoints)
- Bijkomende symptomen zoals vermoeidheid en slaapproblemen
- Uitsluiten van andere aandoeningen
Acupunctuurbehandeling bij fibromyalgie
Acupunctuur richt zich niet op één symptoom, maar op het gehele patroon van klachten. Dit past goed bij fibromyalgie, waar diverse symptomen tegelijk spelen. Tijdens de intake wordt uitgebreid gevraagd naar al uw klachten, levensstijl, voeding en emotioneel welzijn.
| Focus | Werking |
|---|---|
| Pijnverlichting | Vermindering van pijnintensiteit en pijngevoeligheid |
| Energieverbetering | Aanvullen van Qi en Bloed voor meer vitaliteit |
| Slaapverbetering | Diepere, meer herstellende slaap |
| Stressreductie | Kalmeren van het zenuwstelsel |
| Spierontspanning | Vermindering van stijfheid en spierspanning |
| Doorbloeding | Afvoer van afvalstoffen en aanvoer van voedingsstoffen |
| Hormonale balans | Ondersteuning van hormoonhuishouding |
| Stemming | Positief effect op somberheid en angst |
Behandeltraject en verwachtingen
Fibromyalgie is een chronische aandoening waarbij volledige genezing vaak niet mogelijk is. Acupunctuur kan wel de klachten verzachten en de kwaliteit van leven verbeteren.
| Fase | Periode | Aanpak |
|---|---|---|
| Fase 1 — Stabilisatie | Weken 1-8 | Wekelijkse behandelingen om het lichaam te stabiliseren |
| Fase 2 — Verbetering | Weken 9-16 | Tweewekelijkse behandelingen bij verbetering |
| Onderhoudsfase | Doorlopend | Maandelijkse of tweemaandelijkse behandelingen |
De meeste patiënten ervaren na 6-8 behandelingen de eerste verbeteringen. Dit kunnen kleine veranderingen zijn zoals iets meer energie, iets betere slaap of iets minder pijn. Deze kleine stapjes zijn waardevol en geven het lichaam de ruimte om verder te herstellen.
Zelfzorg en leefstijl
Naast acupunctuur is zelfzorg essentieel bij fibromyalgie:
- Beweging: Regelmatige, lichte beweging zoals wandelen, zwemmen, yoga
- Pacing: Verdeel activiteiten over de dag, neem regelmatig rust
- Slaaphygiëne: Vaste slaaptijden, donkere kamer, geen schermen voor het slapen
- Stressmanagement: Ontspanningstechnieken, mindfulness, ademhalingsoefeningen
- Voeding: Gezond, gevarieerd, mogelijk anti-inflammatoire voeding
- Warmte: Warme baden, warmwaterkruik, sauna (als verdragen)
- Grenzen stellen: Leer 'nee' zeggen en respecteer uw limieten
Combinatie met andere behandelingen
Acupunctuur werkt vaak het beste als onderdeel van een bredere aanpak:
- Medicatie (pijnstillers, antidepressiva indien nodig)
- Fysiotherapie of oefentherapie
- Cognitieve gedragstherapie
- Leefstijladviezen en coaching
- Mindfulness of ontspanningstraining
Een belangrijk aspect van de behandeling is erkenning. Fibromyalgie is een 'onzichtbare' aandoening die vaak niet begrepen wordt door de omgeving. In de acupunctuurpraktijk wordt uw klacht serieus genomen en wordt gekeken naar wat wél kan.
Maak een afspraak
Heeft u fibromyalgie en wilt u weten of acupunctuur iets voor u kan betekenen? Neem contact op voor een persoonlijk gesprek. Tijdens een gratis consult kunnen we uw situatie bespreken en kijken naar realistische behandeldoelen. Veel zorgverzekeraars vergoeden acupunctuur vanuit de aanvullende verzekering.
U bent niet alleen — samen zoeken we naar verbetering van uw kwaliteit van leven.