Acupunctuur bij carpaal tunnelsyndroom
Het carpaal tunnelsyndroom (CTS) is een veelvoorkomende aandoening die pijn, tintelingen en gevoelloosheid in de hand en vingers veroorzaakt. Het kan het dagelijks leven flink beïnvloeden: van slapen tot typen, van koken tot autorijden. Acupunctuur bij carpaal tunnelsyndroom biedt een effectieve, natuurlijke behandeling die de klachten vermindert zonder de risico’s van medicatie of operatie. Bij Praktijk ter Horst in Zutphen en Zelhem behandelen wij de oorzaak van de beknelling, niet alleen de symptomen.
Wat is het carpaal tunnelsyndroom?
De carpale tunnel is een smalle doorgang aan de binnenkant van uw pols, gevormd door polsbotjes en een stevig band van bindweefsel. Door deze tunnel lopen negen pezen en de nervus medianus — de zenuw die gevoel geeft aan uw duim, wijs-, middel- en ringvinger. Bij het carpaal tunnelsyndroom raakt deze zenuw bekneld doordat het weefsel in de tunnel opzwelt.
Het resultaat is een combinatie van pijn, tintelingen, gevoelloosheid en krachtverlies in de hand die het dagelijks functioneren ernstig kan belemmeren.
Symptomen
- Tintelingen in duim, wijsvinger, middelvinger – alsof uw hand ‘slaapt’, vaak ’s nachts het ergst
- Gevoelloosheid – een doof gevoel in de vingers, waardoor u dingen laat vallen
- Pijn in pols en hand – kan uitstralen naar de onderarm of zelfs de schouder
- Nachtelijke klachten – wakker worden van pijn of tintelingen, hand schudden voor verlichting
- Krachtverlies – moeite met grijpen, knijpen, flesjes opendraaien
- Onhandigheid – dingen laten vallen, moeite met kleine handelingen (knopen, ritsen)
- Zwelling – een opgezwollen gevoel in de vingers, ook al is er soms niets zichtbaars
Oorzaken en risicofactoren
| Oorzaak | Toelichting |
|---|---|
| Repetitieve bewegingen | Langdurig typen, muisgebruik, fabriekswerk of muziek maken belast de pols herhaaldelijk |
| Hormonale veranderingen | CTS komt vaker voor bij zwangerschap, overgang en schildklieraandoeningen door vochtretentie |
| Reuma en artrose | Ontstekingen in het polsgewricht kunnen de tunnel vernauwen |
| Diabetes | Verhoogt het risico op zenuwschade, ook in de carpale tunnel |
| Overgewicht | Extra druk op de pols en meer vochtretentie |
| Anatomie | Sommige mensen hebben van nature een smallere carpale tunnel |
| Polsblessures | Eerdere breuken of verstuikingen kunnen de ruimte in de tunnel beperken |
CTS komt twee tot drie keer vaker voor bij vrouwen dan bij mannen, en het meest tussen de 40 en 60 jaar.
CTS vanuit de Traditionele Chinese Geneeskunde (TCM)
In de TCM wordt het carpaal tunnelsyndroom gezien als een blokkade in de energiebanen (meridianen) die door de pols en hand lopen. De klachten ontstaan doordat Qi (energie) en Bloed niet vrij kunnen stromen. De meest voorkomende patronen zijn:
Qi- en Bloed-stagnatie
Herhaalde overbelasting of een blessure veroorzaakt een plaatselijke opstopping van energie en bloed. Het resultaat is pijn, stijfheid en zwelling in de pols. Dit is het meest directe patroon bij CTS.
Wind-Vocht in de meridianen
Vochtigheid en Wind — klimatologische factoren in de TCM — dringen binnen in de gewrichten en meridianen. Dit verklaart waarom CTS-klachten bij sommige mensen verergeren bij vochtig weer. De tintelingen passen bij het Wind-aspect, de zwelling bij Vocht.
Milt-Qi-tekort met Vochtophoping
Een verzwakte spijsvertering (Milt) kan niet alle vocht uit het lichaam afvoeren. Het overtollige vocht hoopt zich op in gewrichten en de carpale tunnel, waardoor de zenuw bekneld raakt. Dit patroon komt vaak voor bij zwangerschap en overgewicht.
Lever-Bloed-tekort
De Lever voedt de pezen en zorgt voor soepele bewegingen. Bij Lever-Bloed-tekort worden pezen stijf en prikkelbaar, waardoor ze sneller opzwellen en de tunnel vernauwen. Dit verklaart de verergering bij vermoeidheid en overwerk.
Acupunctuur bij CTS – hoe werkt het?
| Hoe werkt het? | Wat doet het bij CTS? |
|---|---|
| Ontstekingsremming | Vermindert zwelling in de carpale tunnel, waardoor de druk op de zenuw afneemt |
| Pijnverlichting | Stimuleert de afgifte van endorfine en vermindert pijnsignalen naar de hersenen |
| Zenuwfunctie herstellen | Verbetert de geleiding van de nervus medianus, waardoor tintelingen en gevoelloosheid afnemen |
| Doorbloeding verbeteren | Beter bloedaanbod naar de pols bevordert herstel van het beknelde weefsel |
| Vochtafvoer stimuleren | Helpt bij het afvoeren van overtollig vocht dat de zwelling veroorzaakt |
| Spieren en pezen ontspannen | Vermindert spanning in de onderarm en pols die de klachten verergeren |
Behandeltraject
| Fase | Periode | Frequentie | Doel |
|---|---|---|---|
| Intensieve fase | Week 1–4 | 1–2x per week | Pijn en tintelingen verminderen, zwelling afvoeren, nachtrust verbeteren |
| Opbouwfase | Week 5–10 | 1x per week | Zenuwfunctie herstellen, onderliggende patronen aanpakken |
| Stabilisatiefase | Week 11–16 | 1x per 2–3 weken | Resultaten bestendigen, terugval voorkomen |
De meeste patiënten merken na 4–6 behandelingen verbetering: minder nachtelijke tintelingen, minder pijn en beter kunnen grijpen. Tijdens een kennismakingsgesprek bespreken wij uw persoonlijke situatie.
Wetenschappelijk onderzoek
Onderzoek gepubliceerd in Brain (Oxford) toonde aan dat acupunctuur meetbare veranderingen veroorzaakt in het brein bij CTS-patiënten, met verbetering van de zenuwgeleiding. Een systematische review in Clinical Rehabilitation concludeerde dat acupunctuur pijn en functionaliteit bij CTS significant verbetert, vergelijkbaar met nachtspalkbehandeling maar met langduriger effect. De behandeling kan een operatie in veel gevallen uitstellen of voorkomen.
Zelfzorg bij CTS
- Draag een polsspalk ’s nachts – houdt de pols in neutrale stand en voorkomt nachtelijke klachten
- Neem regelmatig pauzes – bij beeldschermwerk elke 30–45 minuten de polsen stretchen
- Ergonomische werkplek – polssteunen, ergonomische muis en toetsenbord verminderen de belasting
- Polsoefeningen – buig- en strekoefeningen houden de pols soepel en verminderen druk
- Koelen bij opvlamming – een koud kompres op de pols (10 min) vermindert zwelling
- Vermijd langdurig klemmen – fiets- en gereedschapsturen, telefoon vasthouden met gebogen pols
Combinatie met andere behandelingen
- Polsspalk – combinatie met acupunctuur geeft vaak het snelste resultaat
- Fysiotherapie – oefentherapie voor pols, hand en onderarm
- Huisarts – voor diagnose (zenuwgeleidingsonderzoek) en eventuele corticosteroïdinjectie
- Ergotherapie – advies over aanpassingen op het werk en in huis
- Chirurgie – bij ernstige, langdurige gevallen; acupunctuur kan post-operatief het herstel ondersteunen
- RSI-behandeling – CTS komt vaak samen met andere overbelastingsklachten voor