Acupunctuur bij eczeem en huidklachten
Eczeem, ook wel constitutioneel eczeem of atopisch eczeem genoemd, is een chronische huidaandoening die gekenmerkt wordt door droge, jeukende en ontstoken huid. Het kan het dagelijks leven flink beïnvloeden door constante jeuk en zichtbare huidafwijkingen. Acupunctuur kan helpen de symptomen te verlichten, jeuk te verminderen en de huid te kalmeren, zonder de bijwerkingen van langdurig gebruik van corticosteroïden.
Wat is eczeem?
Eczeem is een ontstekingsreactie van de huid waarbij de huidbarrière niet goed functioneert. De huid verliest vocht en is gevoeliger voor prikkels van buitenaf. Dit leidt tot droogte, roodheid, schilfering en vooral: jeuk. Eczeem komt vaak voor bij kinderen maar kan ook op volwassen leeftijd ontstaan of blijven bestaan. Het verloopt vaak in periodes van opvlamming en rust.
Symptomen van eczeem
Huidklachten
- Droge, schrale huid
- Rode, ontstoken plekken
- Jeuk (vaak 's nachts het ergst)
- Kleine blaasjes die nat kunnen worden
- Korstjes en schilfering
- Verdikking van de huid bij chronisch eczeem (lichenificatie)
- Kloofjes en bloedinkjes door krabben
Locaties
Bij baby's en jonge kinderen vooral:
- Wangen en hoofdhuid
- Buitenkant armen en benen
Bij oudere kinderen en volwassenen vooral:
- Elleboogplooien en knieholten
- Nek
- Polsen en enkels
- Handen
- Gezicht (rond ogen)
Impact op leven
- Slaapproblemen door jeuk
- Schaamte voor zichtbare plekken
- Vermijden van sociale situaties
- Beperking in kledingkeuze
- Concentratieproblemen door jeuk
- Secundaire huidinfecties door krabben
Oorzaken en triggers
Aanleg en erfelijkheid
Eczeem komt vaak voor in families met atopie (aanleg voor allergieën, astma, hooikoorts). Er is een genetische component die de huidbarrièrefunctie verzwakt.
Verstoorde huidbarrière
Bij eczeem is er vaak een tekort aan filaggrine, een eiwit dat belangrijk is voor de huidbarrière. Hierdoor kan vocht gemakkelijk verdampen en kunnen prikkels en allergenen binnendringen.
Immuunsysteem
Overactief immuunsysteem reageert te heftig op normaal onschuldige prikkels, wat leidt tot ontstekingsreacties.
Triggerfactoren
Factoren die eczeem kunnen verergeren:
| Type | Kenmerken |
|---|---|
| Irritatie | Zeep, wasmiddelen, wol, synthetische stoffen |
| Allergenen | Huisstofmijt, pollen, voedsel (melk, ei, noten bij sommigen) |
| Klimaat | Droge lucht, kou, wind, zweten |
| Stress | Emotionele spanning verergert jeuk en ontstekingen |
| Infecties | Verkoudheid, griep kunnen opvlamming triggeren |
| Hormonaal | Menstruatie, zwangerschap |
Acupunctuur bij eczeem
Acupunctuur behandelt eczeem op een holistische manier. Er wordt niet alleen gekeken naar de huid, maar naar het hele lichaam en de onderliggende disbalans. Tijdens de intake wordt gevraagd naar wanneer het eczeem begon, wat het verergert, hoe de jeuk is, maar ook naar spijsvertering, stress, slaap en emoties.
De acupunctuurbehandeling richt zich op:
| Focus | Werking |
|---|---|
| Jeukvermindering | Vaak het meest storende symptoom |
| Ontstekingsremming | Vermindering van roodheid en zwelling |
| Immuunmodulatie | Balanceren van het immuunsysteem |
| Verbetering huidbarrière | Versterking van de huidfunctie |
| Voeden van Bloed | Verbetering van huiddoorvoeding |
| Afvoer van Warmte en Vocht | Vermindering van jeuk en nattigheid |
| Stressreductie | Kalmering van emotionele spanningen |
| Slaapverbetering | Betere rust ondanks jeuk |
Behandeltraject
Eczeem is een chronische aandoening waarbij geduld nodig is. Verwacht geen wonderen na één behandeling:
| Fase | Frequentie | Toelichting |
|---|---|---|
| Actieve fase (opvlamming) | 10-15 wekelijkse behandelingen | Focus op acute symptoomverlichting. Jeuk vaak eerste wat verbetert, daarna geleidelijke verbetering van huidconditie. |
| Onderhoudsfase | Tweewekelijks tot maandelijks | Preventie van nieuwe opvlammingen. Versterking van weerstand. Duur afhankelijk van ernst en respons. |
De meeste patiënten merken na 6-8 behandelingen verbetering: minder jeuk, minder krabben, betere slaap, kleinere ontstoken plekken. Volledige verbetering kan maanden duren. Bij kinderen is de respons vaak sneller dan bij volwassenen.
Wetenschappelijk onderzoek
Zelfzorg bij eczeem
Naast acupunctuur is zelfzorg essentieel:
| Categorie | Adviezen |
|---|---|
| Huidverzorging |
|
| Wassen |
|
| Kleding |
|
| Omgeving |
|
| Jeukbestrijding |
|
| Stress en emoties |
|
Voeding bij eczeem
Vanuit de Chinese voedingsleer en algemene adviezen:
| Categorie | Voeding |
|---|---|
| Mogelijk helend |
|
| Mogelijk te vermijden |
|
Let op: voedseltriggers zijn zeer individueel. Houd een voedingsdagboek bij als u denkt dat voeding een rol speelt.
Combinatie met andere behandelingen
Acupunctuur kan goed gecombineerd worden met:
| Behandeling | Toelichting |
|---|---|
| Emollientia | Vet smeren blijft belangrijk |
| Corticosteroïdzalf | Gebruik indien nodig, maar acupunctuur kan dosering verminderen |
| Lichttherapie (UV) | Bij ernstig eczeem |
| Natte-wikkelmethode | Bij zeer ernstige opvlammingen (kinderen) |
| Psychologische begeleiding | Bij grote emotionele impact |
| Allergietest | Om triggers te identificeren |
Voor kinderen
Eczeem komt vaak voor bij jonge kinderen. Acupunctuur is ook voor kinderen geschikt en kan helpen om het gebruik van corticosteroïden te verminderen. Bij jonge kinderen worden aangepaste technieken gebruikt zoals laser-acupunctuur, zeer dunne naalden of korte naaldretentie. Behandeling van kinderen vraagt om extra geduld en speelsheid.
Realistische verwachtingen
Eczeem is een chronische aandoening. Acupunctuur kan de klachten aanzienlijk verminderen en de kwaliteit van leven verbeteren, maar volledige genezing is niet altijd mogelijk. Veel kinderen 'groeien' uit hun eczeem, maar bij sommigen blijft het tot volwassenheid. Het doel is: minder jeuk, minder opvlammingen, betere huidconditie en minder afhankelijkheid van medicatie.